Wij zijn aangekomen bij het derde en laatste onderdeel dat de hoeveelheid licht die op je sensor valt regelt. Later zullen we dan de samenhang van dit drietal nader bekijken.
De derde instelling is de Iso waarde.
In het anloge tijdperk had je filmrolletjes met een bepaalde lichtgevoeligheid die werd uitgedrukt in ASA. Overdag gebruikte je de standaard 100 ASA rolletjes en ‘s avonds greep je dan terug op de gevoeliger 400 ASA zodat je ook bij minder licht toch nog een redelijk snelle sluitertijd kon gebruiken.
Tegenwoordig heeft deze gevoeligheid geen ASA meer , maar ISO.
De ISO instelling op je camera bepaalt hoe snel je sensor reageert op het binnenvallende licht.
Een lage ISO waarde betekent dat het relatief lang duurt om een foto te maken en een hoge ISO waarde doet je sensor sneller reageren, dus is een kortere sluitertijd mogelijk.
Waarom dan niet deze ISO instelling altijd zo hoog mogelijk zetten?
Welnu de reden is simpel. Evenals vroeger een filmrolletje met een hogere ASA waarde, heeft ook de moderne camera te maken met meer ruis in het beeld bij zo’n hoge instelling van de ISO.
De samenhang van sluitertijd en Iso is ook hier hetzelfde als die tussen sluitertijd en diafragma. Zet je de Iso een volle stop hoger, dan kan je met de helft van je sluitertijd werken. Ook hier zie je op de meeste camera’s dat je de ISO in stappen van 1/3 stops kan instellen.
Misschien allemaal wat technisch, maar wel belangrijk voor je achtergrond kennis.
Gewoon onthouden dat je de ISO altijd zo laag mogelijk moet houden en pas opschroeven als je sluitertijd dusdanig lang zou worden dat je bewegingsonscherpte zou krijgen. Met andere woorden, hoe minder licht, hoe hoger je de ISO moet instellen.
Vergeet ook niet deze steeds weer aan te passen aan het licht van je onderwerp. In de praktijk gebeurt het nog wel eens dat ik in een dierentuin een tamelijk donker hok heb gefotografeerd en daarom de ISO naar 1000 omhoog gebracht heb. Fotografeer ik dan even later met deze zelfde instelling een onderwerp op een zonovergoten grasveld, dan krijg je een heerlijk uitgebeten, afschuwelijke kleur gras. Altijd dus even checken!
Om ruis tegen te gaan hebben de meeste spiegelreflexcamera’s een instelling die een naam heeft als ongeveer “Hoge ISO-ruisonderdrukking”.
Deze stand maakt eigenlijk ongemerkt twee foto’s en via een ingewikkeld algoritme wordt dan de hoeveelheid ruis gereduceerd. Omdat er twee foto’s gemaakt worden, heeft je toestel ook meer tijd nodig om die op te slaan en kun je minder snel achter elkaar doorklikken. De meeste topfotografen adviseren om deze instelling uit te zetten want alle beeldbewerkingsprogramma’s hebben een betere methode om deze ruis nadien te verminderen indien dat gewenst is.

Rein